IPv6 forklart

IPv6 (RFC 8200) vart utvikla på 1990-talet, då det vart klart at dei 4,3 milliardar adressene i IPv4 ville ta slutt. Ei IPv6-adresse har 128 bitar: 2¹²⁸, eller rundt 3,4 × 10³⁸ adresser. Poenget er ikkje kor stort talet er, men at kvart nettverk kan få så mykje plass det treng, og at kvar eining igjen kan ha ei adresse som kan nåast globalt – utan NAT.

IPv6 er ikkje ei oppgradering av IPv4; dei to protokollane køyrer side om side (dual-stack). I dag går ein stor og veksande del av trafikken til dei store tenestene over IPv6, særleg i mobilnett. Mange norske breiband- og mobilleverandørar tilbyr IPv6, men ikkje alle, og ikkje på alle abonnement.

Ei IPv6-adresse blir skriven som åtte grupper med fire heksadesimale siffer, skilde med kolon:

2001:0db8:0000:0000:0000:ff00:0042:8329

Kvar gruppe er 16 bitar. Heksadesimale siffer går frå 0–9 og a–f; det spelar inga rolle om bokstavane er store eller små, men etter konvensjon blir dei skrivne små.

Lange rekkjer med nullar er vanlege, så det finst to reglar for å forkorte (RFC 4291), og RFC 5952 bestemmer den eine rette måten å bruke dei på:

1. Fjern innleiande nullar i kvar gruppe: 0db8 → db8, 0042 → 42, 0000 → 0.
2. Byt ut éi rekkje med påfølgjande nullgrupper med :: – den lengste rekkja, den første om to er like lange, og berre om ho dekkjer minst to grupper. :: kan berre stå éin gong, elles blir adressa tvetydig.

Så 2001:0db8:0000:0000:0000:ff00:0042:8329 blir 2001:db8::ff00:42:8329. Loopback-adressa 0:0:0:0:0:0:0:1 er ::1, og den uspesifiserte adressa er berre ::.

Prøv kva adresse som helst i utforskaren nedanfor – han viser den utvida og den kanoniske forma side om side.

IPv6 brukar CIDR-notasjon akkurat som IPv4. Ei vanleg global unicast-adresse blir delt i:

• Rutingprefiks (vanlegvis /48 eller /56) – tildelt ein lokasjon av leverandøren.
• Subnett-ID – bitane fram til /64, som nummererer nettverka på lokasjonen. Ein /48 rommar 65 536 subnett.
• Grensesnittidentifikator (dei siste 64 bitane) – identifiserer eininga i nettverket.

Eitt lokalnett er nesten alltid ein /64. Automatisk adressekonfigurasjon (SLAAC) er avhengig av det: einingane vel sine eigne grensesnittidentifikatorar, som i dag er tilfeldige av omsyn til personvernet (RFC 8981) og blir bytte jamleg.

• Global unicast 2000::/3 – offentlege, rutbare adresser.
• Lenkjelokal fe80::/10 – alle IPv6-grensesnitt har ei; gyldig berre på den lokale lenkja og brukt til naboskapsoppdaging og rutingprotokollar.
• Unik lokal fc00::/7 (i praksis fd00::/8) – IPv6-motstykket til private adresser (RFC 4193).
• Multicast ff00::/8 – IPv6 har inga kringkasting; multicastgrupper tek over.
• Loopback ::1 og uspesifisert ::.
• IPv4-tilordna ::ffff:0:0/96 – slik IPv6-programvare viser IPv4-motpartar, t.d. ::ffff:192.0.2.1.
• Dokumentasjon 2001:db8::/32 og 3fff::/20 – til døme som dei på denne sida.

Heile lista over reserverte IPv6-blokker, laga frå IANA-registeret som klassifiseringa på denne nettstaden brukar:

Ein nettlesar koplar til over éin adressefamilie om gongen. Når begge verkar, føretrekkjer han som regel IPv6 (Happy Eyeballs, RFC 8305). For å vise deg begge adressene ber ipaddress.no nettlesaren din kontakte to ekstra vertsnamn: eitt som berre har ein IPv4-post (A) og eitt som berre har ein IPv6-post (AAAA). Det kvart av dei ser, er adressa di i den familien. Feilar IPv6-førespurnaden, har ikkje tilkoplinga di fungerande IPv6.